Thượng đức bất đức

Original Text

上德不德, 是以有德; 下德不失德, 是以無德. 上德無爲而無以爲; 下德無爲而有以爲. 上仁爲之而無以爲; 上義爲之而有以爲. 上禮爲之而莫之應, 則攘臂而扔之. 故失道而後德, 失德而後仁, 失仁而後義, 失義而後禮. 夫禮者, 忠信之薄, 而亂之首. 前識者道之華, 而愚之始. 是以大丈夫處其厚, 不居其薄, 處其實, 不居其華. 故去彼取此.

Textual Variants

Chưa biên soạn.

Sino-Vietnamese

Thượng đức bất đức, thị dĩ hữu đức. Hạ đức bất thất đức, thị dĩ vô đức. Thượng đức vô vi, nhi vô dĩ vi. Hạ đức vi chi nhi hữu dĩ vi. Thượng nhân vi chi nhi vô dĩ vi. ; thượng nghĩa vi chi nhi hữu dĩ vi. Thượng lễ vi chi nhi mạc chi ứng, tắc nhương tý nhi nhưng chi. Cố thất Đạo nhi hậu đức, thất Đức nhi hậu Nhân; thất Nhân nhi hậu Nghĩa; thất Nghĩa nhi hậu Lễ. Phù Lễ giả, trung tín chi bạc, nhi loạn chi thủ. Tiền thức giả Đạo chi hoa nhi ngu chi thuỷ. Thị dĩ đại trượng phu xử kì hậu bất cư kì bạc; xử kì thực bất cư kì hoa. Cố khứ bỉ thủ thử.

Literal Translation

Chưa biên soạn.

Literary Translation

Vietnamese

Đức bậc trên thì không tự coi mình có đức, nên mới có đức. Đức bậc dưới thì sợ mất đức, nên mới không có đức. Đức bậc trên thì vô vi mà không có tâm riêng để làm; đức bậc dưới thì vô vi mà có tâm riêng để làm. Nhân bậc trên thì làm mà không có tâm riêng; nghĩa bậc trên thì làm mà có tâm riêng. Lễ bậc trên thì làm mà không ai ứng theo, bèn giơ tay mà kéo người ta. Cho nên, mất Đạo rồi sau mới đến Đức, mất Đức rồi sau mới đến Nhân, mất Nhân rồi sau mới đến Nghĩa, mất Nghĩa rồi sau mới đến Lễ. Lễ là sự mỏng manh của lòng trung tín, và là đầu sỏ của loạn lạc. Kẻ biết trước, là cái hoa của Đạo, mà là khởi đầu của sự ngu si. Thế nên bậc đại trượng phu ở nơi dày dặn, không ở chỗ mỏng manh; ở nơi thực chất, không ở chỗ hào nhoáng. Cho nên bỏ cái kia mà lấy cái này.

English — James Legge

1. 1. (Those who) possessed in highest degree the attributes (of the

Tao) did not (seek) to show them, and therefore they possessed them (in fullest measure). (Those who) possessed in a lower degree those attributes (sought how) not to lose them, and therefore they did not possess them (in fullest measure).

1. (Those who) possessed in the highest degree those attributes did

nothing (with a purpose), and had no need to do anything. (Those who) possessed them in a lower degree were (always) doing, and had need to be so doing.

1. (Those who) possessed the highest benevolence were (always seeking)

to carry it out, and had no need to be doing so. (Those who) possessed the highest righteousness were (always seeking) to carry it out, and had need to be so doing.

1. (Those who) possessed the highest (sense of) propriety were (always

seeking) to show it, and when men did not respond to it, they bared the arm and marched up to them.

1. Thus it was that when the Tao was lost, its attributes appeared;

when its attributes were lost, benevolence appeared; when benevolence was lost, righteousness appeared; and when righteousness was lost, the proprieties appeared.

1. Now propriety is the attenuated form of leal-heartedness and good

faith, and is also the commencement of disorder; swift apprehension is (only) a flower of the Tao, and is the beginning of stupidity.

1. Thus it is that the Great man abides by what is solid, and eschews

what is flimsy; dwells with the fruit and not with the flower. It is thus that he puts away the one and makes choice of the other.

Commentary

Chưa biên soạn.

Textual Notes

Chưa biên soạn.

References

| Layer | Source | License | | --- | --- | --- | | Hán văn + phiên âm Hán-Việt + dịch nghĩa | Wikisource tiếng Việt — Đạo Đức kinh | Bản gốc: PD-old; bản dịch/biên tập: CC BY-SA 4.0 + GFDL | | English (James Legge) | Project Gutenberg #216 | Public domain (USA) (+ Project Gutenberg License khi phân phối file PG) |

Chi tiết: [sources/ATTRIBUTION.md](../sources/ATTRIBUTION.md).