Chapter 30
Dĩ Đạo tá nhân chủ giả
以道佐人主者, 不以兵强天下. 其事好還. 師之所處, 荊棘生焉. 大軍之後, 必有凶年. 善者果而已, 不敢以取强. 果而勿矜, 果而勿伐, 果而勿驕, 果而不得已, 果而勿强. 物壯則老, 是謂不道, 不道早已.
Original Text
以道佐人主者, 不以兵强天下. 其事好還. 師之所處, 荊棘生焉. 大軍之後, 必有凶年. 善者果而已, 不敢以取强. 果而勿矜, 果而勿伐, 果而勿驕, 果而不得已, 果而勿强. 物壯則老, 是謂不道, 不道早已.
Textual Variants
Chưa biên soạn.
Sino-Vietnamese
Dĩ Đạo tá nhân chủ giả, bất dĩ binh cưỡng thiên hạ. Kì sự hảo hoàn. Sư chi sở xử, kinh cức sinh yên. Đại quân chi hậu, tất hữu hung niên. Cố thiện hữu quả nhi dĩ, bất cảm dĩ thủ cường. Quả nhi vật căng; quả nhi vật phạt; quả nhi vật kiêu; quả nhi bất đắc dĩ; quả nhi vật cưỡng. Vật tráng, tắc lão thị vị bất Đạo. Bất Đạo, tảo dĩ.
Literal Translation
Chưa biên soạn.
Literary Translation
Vietnamese
Người dùng Đạo để phò tá quân vương thì không dùng binh lực để cưỡng ép thiên hạ. Việc đó dễ bị báo ứng. Nơi binh lính đóng quân, gai góc mọc đầy. Sau cuộc đại chiến, tất có năm mất mùa. Người giỏi chỉ cầu đạt kết quả là dừng, không dám dùng uy quyền. Đạt kết quả mà không kiêu căng, đạt kết quả mà không kể công, đạt kết quả mà không ngạo mạn. Đạt kết quả vì bất đắc dĩ, đạt kết quả mà không cưỡng ép. Vật quá mạnh tất sẽ già, ấy gọi là không hợp Đạo; không hợp Đạo tất sẽ sớm tàn.
English — James Legge
- 1. He who would assist a lord of men in harmony with the Tao will
not assert his mastery in the kingdom by force of arms. Such a course is sure to meet with its proper return.
- Wherever a host is stationed, briars and thorns spring up. In the
sequence of great armies there are sure to be bad years.
- A skilful (commander) strikes a decisive blow, and stops. He does
not dare (by continuing his operations) to assert and complete his mastery. He will strike the blow, but will be on his guard against being vain or boastful or arrogant in consequence of it. He strikes it as a matter of necessity; he strikes it, but not from a wish for mastery.
- When things have attained their strong maturity they become old.
This may be said to be not in accordance with the Tao: and what is not in accordance with it soon comes to an end.
Commentary
Chưa biên soạn.
Textual Notes
Chưa biên soạn.
References
| Layer | Source | License | | --- | --- | --- | | Hán văn + phiên âm Hán-Việt + dịch nghĩa | Wikisource tiếng Việt — Đạo Đức kinh | Bản gốc: PD-old; bản dịch/biên tập: CC BY-SA 4.0 + GFDL | | English (James Legge) | Project Gutenberg #216 | Public domain (USA) (+ Project Gutenberg License khi phân phối file PG) |
Chi tiết: [sources/ATTRIBUTION.md](../sources/ATTRIBUTION.md).